Categoriearchief: Overig

Het vak economie in beperkte zin

De site slimmefinanciering.nl bevat een diepgaande en kritische reflectie op het vak economie, de aannames ervan, en de implicaties voor beleid en denken. Hieronder een geordende analyse op basis van de blogs:

🧠 1. Wat leren we van het vak economie?

De auteur distilleert uit zijn jarenlange ervaring een persoonlijke top 10 van economische inzichten. Enkele voorbeelden:

  • Vraag en aanbod als basisprincipe, met prijs als coördinerend mechanisme.
  • Arbitrage: het wegwerken van verschillen in prijs door rationeel gedrag.
  • Externe effecten en agency costs: economische actoren handelen uit eigenbelang, wat leidt tot onbedoelde (soms schadelijke) neveneffecten.
  • Inzicht in rente, risico, en rendement als belangrijke afweging bij investeringsbeslissingen.

Toch wordt bij elk inzicht een kanttekening geplaatst. De ‘wetten’ van de economie zijn geen natuurwetten, maar vaak contextafhankelijke vuistregels.

Lees verder →

Ondernemerschap wrap-up

De website Slimme Financiering bevat een uitgebreide, genuanceerde en vaak kritische reeks beschouwingen over ondernemerschap. Deze zijn te vinden in een genummerde blogreeks (minstens 11 delen), met daarnaast aanvullende reflecties op o.a. Annemarie van Gaal, Hennie van der Most en bredere economische mythen.

🧩 Samenvatting van de beschouwingen over ondernemerschap

🔶 1. Drie lagen van ondernemerschap

In de analyse van het boek Winst van Annemarie van Gaal worden drie lagen onderscheiden:

Laag 1 – De zichtbare tips en adviezen

  • Winst maken is cruciaal: het is bewijs van succes en bestaansrecht.
  • Ondernemerschap ‘heb’ je in je, maar vaardigheden kun je leren (vooral: verkopen).
  • Veel vergelijkingen met topsport: discipline, doelen, doorzetten.

Laag 2 – De impliciete overtuigingen

Lees verder →

Geld en banken

De website slimmefinanciering.nl bevat een rijke en kritische analyse van de rol van banken en geld in onze economie. Hieronder een samenvattend overzicht van de belangrijkste inzichten, structurerend op kernpunten:

🏦 Analyse van de rol van banken

1. Systemische kwetsbaarheid

  • Grote banken zijn “too big to fail”: als één omvalt, heeft dat systeemimpact.
  • Ook kleinere banken kunnen via verwevenheid een kettingreactie veroorzaken.
  • Banken zijn essentieel voor betalingsverkeer – een infrastructuurfunctie vergelijkbaar met wegen.

2. Nutsfunctie versus commerciële prikkels

  • Banken vervullen een publieke rol maar zijn commerciële instellingen.
  • Omdat ze niet failliet mogen gaan, worden verliezen gesocialiseerd (belastingbetaler redt de bank), terwijl winsten geprivatiseerd blijven (bonussen, dividend).
  • Prikkels staan daardoor structureel verkeerd afgesteld.
Lees verder →

Hoe word je (snel) rijk?

Op basis van een reeks artikelen op slimmefinanciering.nl ontstaat een consistent, kritisch en genuanceerd beeld van wat rijk worden betekent — los van de clichés uit zelfhulpboeken of ondernemersmythes. Hieronder volgt een integrale samenvatting van de inzichten, geordend rond vier kernvragen:

💰 Hoe word je rijk? De realistische route

Rijkdom, zeker in extreme vorm, blijkt zelden het gevolg van hard werken, innovatie of risico nemen. De site laat zien dat superrijken doorgaans rijk worden via deze route:

Lees verder →

Welkom terug (na 10 jaar): leeswijzer

UPDATE 2025, incl samenvattingen en overzichten met AI

Deze site is ontstaan in de jaren 2011 tot circa 2018 en is niet meer actief. For the sake of history heb ik (Rudy) de site in 2025 naar https (beveiligd) omgezet en voorzien van enkele korte overzichtsartikelen om de inhoud beter te ontsluiten (omdat ik denk dat er nog steeds waardevolle artikelen te vinden zijn). Ook het team ‘slimmefinanciering’ is niet meer actief. Rudy en Stijn zijn nog wel te benaderen voor evt vragen of opmerkingen, zie onder https://www.slimmefinanciering.nl/ons-team/ of mail naar info@slimmefinanciering.nl.

1. 📌 Samenvatting

Slimmefinanciering.nl is een platform dat onderzoekt hoe geldstromen, systemen en maatschappelijke waarde met elkaar verweven zijn. De site laat zien dat geld geen neutraal middel is, maar een bepalende kracht in beleid, projecten en zelfs morele keuzes. Door thema’s als rente, publieke waarde, alternatieve geldsystemen en ondernemerschapsmythes kritisch te analyseren, maakt de site zichtbaar hoe financiering onze samenleving stuurt — en waar het anders en eerlijker kan. Geen financieel advies, maar denkstof voor professionals, burgers en beleidsmakers die voorbij spreadsheets willen denken.

2. ✍️ Voorwoord: Waarom deze site bestaat

Welkom op slimmefinanciering.nl.

Lees verder →

De tiny bank van Dave Fishwick (‘Bank on Dave!’)

Als je tabak hebt van de grote banken en de praktijken waar dat mee gepaard gaat, dan kun je een eigen alternatieve munt invoeren. We schreven enkele weken geleden over @nder geld van Henk van Arkel van STRO.

Maar misschien kan het ook anders. Simpeler, praktischer.

Zelf een bank beginnen?

Stijn is geen econoom en stelde me de vraag: als die banken dan zoveel winst maken en er steeds mee wegkomen anderen voor de kosten te laten opdraaien, waarom beginnen dan niet meer mensen zelf een bank? Lijkt me een prima vraag. Mijn eerste antwoord was: het is niet zo makkelijk om een bank te beginnen, er komt een hoop papierwerk bij kijken en er zijn nogal wat toetredingsdrempels (waaronder het nodige startkapitaal dat je moet inleggen). Stijn’s wedervraag: kan wel zo zijn dat het lastig is, blijkbaar is het dus niet onmogelijk, er zijn heel veel rijke mensen in de wereld die nu ook grote bedragen in nieuwe initiatieven stoppen, dus wat is het probleem?

Er is wel het een en ander te vinden over deze ‘hoe een nieuwe bank te starten’ vraag. Met name op de site van De Nederlandse Bank staan de vereisten opgesomd. Ook staat er op de site van ‘Follow the Money’ enkele blogs van mensen die ervaring in de praktijk hebben.

Lees verder →

Een betere wereld met een @nder soort geld? (deel 3)

Tijd om pas op de plaats te maken. In twee uitvoerige blogs heb ik aandacht besteed aan de voorstellen en ideeën over @nder geld zoals die door de Social Trade Organisation (STRO) en de bijbehorende ‘banking-software’ Cyclos worden uiteengezet. Deel 1 is hier te vinden, en gaat met name over de betaalfunctie, deel 2 is hier te vinden en gaat dieper in op de leen- en investeerfunctie van het @ndere geld.

Kern van de aanpak

Geld en de inrichting van onze monetaire systeem speelt een niet te onderschatten rol bij de inrichting van onze samenleving. We constateren dat we eigenlijk maar één dominant systeem kennen en we constateren ook dat er nogal wat onhebbelijkheden aan dat systeem kleven. Het geldsysteem is gebaseerd op geldschepping in handen van private partijen die als doel hebben hun eigen winst op korte termijn te maximaliseren. Met name de laatste decennia wordt een steeds groter deel van het geld aangewend voor speculatieve doeleinden en beweegt het geld vliegensvlug van de ene naar de andere kant van de aarde. Dit zorgt voor instabiliteit en verhoogde kans op crises in de reële economie met alle gevolgen van dien. De kosten van reparatie en herstel worden afgewenteld op de belastingbetaler. Geld is een eigen leven gaan leiden en werkt vooral voor een kleine groep rijken en machtigen. Vaak hoor je dat die dingen nu eenmaal zo gaan en zo werken. Dat zijn de wetten van de economie, that’s life deal with it.

Lees verder →

Een betere wereld met een @nder soort geld? (deel 1)

Bijeenkomst in Den Bosch

Vorig week mocht ik aanwezig zijn bij een bijeenkomst over de kansen en mogelijkheden van een lokale sociale munt (zie hier de link naar organisator RUW Den Bosch). Daar sprak ook Henk van Arkel van de Social Trade Organisation (STRO) en producent van ‘alternatieve bank software’ Cyclos. Ik was verrast door het verhaal van Henk met name omdat mijn indruk was dat er in de laatste 5 jaar jaar echt stappen zijn gezet. Ik heb in onze begintijd, einde 2011, naar Cyclos gekeken en daar toen een ‘genuanceerd’ stukje over geschreven. Met name in het buitenland zijn er inmiddels enkele honderdduizenden gebruikers van de software die daar hun eigen lokale munt mee uitgeven en beheren.

Lees verder →

Waarom ZZP leidt tot nog meer ZZP? (MMM19)

Gisteren schreef Frank Kalshoven in de Volkskrant over waarom ZZP tot meer ZZP leidt. Eerder schreef ik hier al een blog over. Ook in ons boek van vorig jaar (‘De kunst van het tegendenken’) komt dit aan de orde als voorbeeld van wat economen ‘adverse selection’ noemen.

Mooie gelegenheid om dit gedachte-experiment (want dat is het) nog eens te laten zien aan de hand van een aantal systeemplaatjes

ZZP leidt tot meer ZZP (1)

Ronde 1 is het fenomeen dat de beste medewerkers van een bestaand bedrijf het eerst voor zichzelf zullen beginnen. Immers: zij zullen de meeste kans maken om als zelfstandigen succesvol te zijn, zij hebben het meeste te bieden.

Gevolg is dat het bedrijf noodgedwongen blijft zitten met net iets minder productieve en succesvolle (ondernemende) medewerkers. Het bedrijf zal dus logischerwijs minder winst maken.

Lees verder →

Wat is de overeenkomst tussen koffie-nerd en audio-nerd?

De koffie-nerd

Deze week heerlijk herkenbaar over de koffie-nerd in de wekelijkse column van Thomas van Luyn in de Volkskrant van afgelopen zaterdag 7 mei 2016. De column is niet voor iedereen zichtbaar op internet, dus ik zal de strekking op hoofdlijnen herhalen.

In den beginne dronk je koffie uit een filter-apparaat. Iedereen hier in Nederland deed dat toen. Toen kwam de Senseo die toen voor velen een openbaring op het gebied van koffie drinken was. Inmiddels is de Senseo al weer vele jaren uit. ‘Bouwvakkers’ drinken nog Senseo-koffie want het is makkelijk en ‘binnen te houden’.

Maar als je eenmaal hebt ontdekt dat er een upgrade-pad is in ‘koffie drinken’ is het einde zoek. Voor je het weet heb je een groot glimmend apparaat in je keuken staan van € 5.000. Dan denk je dat je er bent? Nou, dan heb je het mis. ‘Ik heb liever een slecht koffie-apparaat met een goede maler, dan andersom’, zeggen de kenners. Heb je eenmaal een goed apparaat én een goede maler, dan begint het gedonder met de keuze voor de juiste koffie-bonen. Het liefst van een eigen brandertje natuurlijk.

Lees verder →