Greco: the end of money (2)

The end of money

De investeringsbeslissing

We maken het model nog een stapje ingewikkelder. De noten kunnen niet alleen bewaard worden, ze kunnen ook worden ingezet om een stuk gereedschap van te maken. Nu kun je met de noten dus drie verschillende dingen doen: je kunt ze meteen opeten, je kunt ze gewoon bewaren (laten liggen, sparen) of je kunt ze bewerken om er gereedschap van te maken. Nu kan Robinson niet alleen sparen, hij kan ook investeren. Waarom zou Robinson investeren? Het idee is dat als je nu noten gebruikt om er gereedschap van te maken, dat je dan in de toekomst met minder tijd meer noten kunt rapen of plukken. Je maakt van de noten bijvoorbeeld stokken of scheppen die je arbeidsproductiviteit in de toekomst vergroten. Ook bij een stationaire groei (of nulgroei) zul je moeten blijven investeren omdat machines en apparatuur verslijt en/of onderhoud behoeft.

Investeren zal Robinson alleen maar doen als hij daar een positief rendement van verwacht. De tijd die hij nu nodig heeft om het gereedschap te maken moet meer dan goed worden gemaakt door de tijd die hij in de toekomst uit kan sparen door snellere pluk of vangst. De verhouding tussen toekomstig bespaarde tijd versus nu extra benodigde tijd zouden we hier de reële rentevoet kunnen noemen. Hoe hoger deze rentevoet hoe meer Robinson geneigd is nu minder te consumeren en meer tijd te stoppen in de productie van ‘machines’. Let op: ook bij een eenpersoonseconomie kan dus sprake zijn van een rentevoet (hebben we later nodig bij de behandeling van Greco). Maar de voordelen van de rente komen geheel en al ten goede aan Robinson zelf, het is zijn extra inspanning in het heden versus zijn eigen beloning in de toekomst.

Impliciet zitten in bovenstaande modellen nog twee vooronderstellingen verscholen. Robinson houdt van vrije tijd. Het omgekeerde daarvan betekent dat hij arbeid niet leuk vindt (want het gaat ten koste van vrije tijd). Arbeid vindt alleen plaats als daar een beloning tegenover staat. Die beloning noemde ik hierboven in deel (1) de reële loonvoet. Verder vindt Robinson consumptie in het heden fijner dan consumptie in de toekomst. Er zit iets achter van: je kunt het maar beter gehad hebben, ik leef in het nu en hoe het in de toekomst is moet je nog maar afwachten. In economentaal wordt dat tijdsvoorkeur genoemd. Robinson is alleen bereid huidige consumptie uit te stellen als daar in de toekomst een vergoeding tegenover staat. Als Robinson, alle overige omstandigheden gelijk, moet kiezen tussen dezelfde hoeveelheid consumptie nu of in de toekomst, kiest hij dus voor de consumptie nu. Sparen en investeren zijn allebei vormen van uitgestelde consumptie. In het voorbeeld van hierboven spaart Robinson alleen omdat hij wel moet (onzekere oogst of niet in staat te werken) en investeert hij omdat hij daar een positieve beloning voor terug verwacht. De positieve beloning van investeren noemden we hierboven de reële rentevoet. In economische termen: Robinson zal alleen investeren als het verwachte rendement op de investering hoger is dan zijn tijdsvoorkeur.

Merk tenslotte op dat sparen en investeren hier niet gelijk aan elkaar hoeven te zijn. Robinson kan sparen en investeren tegelijk, het zijn afzonderlijke overwegingen, ze zijn niet per se op elk moment aan elkaar gekoppeld (hoewel ze over een langere periode wel weer met elkaar in verband staan, maar dat gaat voor nu te ver om uit te werken).

In deze economie is geen geld aanwezig en ook geen schuldpapieren. Het zijn alleen goederen die de klok slaan. Geld en schuld heeft pas zin als er sprake is van meerdere personen die met elkaar iets kunnen uitruilen. Deel 3 gaat verder met een economie waarin meerdere personen goederen met elkaar kunnen ruilen.

Enkele conclusies (met het oog op vervolg naar Greco):

  • Rente of rendement is niet iets wat banken hebben uitgevonden
  • Maar een normaal mechanisme om beslissingen in de tijd optimaal in te kunnen richten
  • Rente heeft op zich niet zoveel met geld te maken, rente kan ook thuis horen in een pure goederen economie
  • Rente of rendement kan in bijzondere gevallen ook negatief zijn
  • Ook bij nulgroei van een economie moet er geïnvesteerd worden om te compenseren voor slijtage (vervangingsinvesteringen)
  • Rente en groei zijn dus geen zaken die inherent leiden tot een onhoudbare of instabiele situatie (met alsmaar toenemende schuldenlasten etc)
  • Budget constraints (in de tijd) spelen een grote rol bij het brengen van evenwicht of het voorkomen van instabiliteit: je kunt of mag over een heel leven niet meer opmaken dan je in totaliteit verdient (of je nu een individu bent of een land)
  • Crusoë is een mooie metafoor voor duurzaamheid: afwentelen naar een ander of in de tijd is simpelweg niet mogelijk, Crusoë krijgt de consquenties van zijn eigen daden onherroepelijk voor zijn eigen kiezen

Wordt vervolgd

Rudy van Stratum

 

 


This post has been viewed 1926 times.

Geplaatst in Financieringsconstructies, Literatuur, Opinie.

32 reacties

  1. I have been surfing online more than 3 hours today, yet I never found any interesting article like yours.

    It is pretty worth enough for me. Personally,
    if all webmasters and bloggers made good content as you did, the web
    will be much more useful than ever before.

  2. What’s Taking place i’m new to this, I stumbled upon this I’ve found It
    absolutely useful and it has helped me out loads. I’m hoping to give a contribution & aid other users like its aided
    me. Good job.

  3. Greetings! I know this is kinda off topic however , I’d figured I’d ask.
    Would you be interested in trading links or maybe guest authoring a blog article or vice-versa?
    My site goes over a lot of the same subjects as yours
    and I believe we could greatly benefit from each other.
    If you’re interested feel free to send me an email. I look forward
    to hearing from you! Excellent blog by the way!

  4. Hola! I’ve been following your web site for a while now and finally got the
    courage to go ahead and give you a shout out from Kingwood Texas!
    Just wanted to tell you keep up the excellent job!

  5. Everything is very open with a really clear clarification of the challenges.
    It was really informative. Your website is very helpful.

    Thank you for sharing!

  6. We are a gaggle of volunteers and opening a new scheme in our community.
    Your site offered us with useful info to work on. You’ve done a formidable job and our whole
    community might be thankful to you.

  7. It’s an amazing piece of writing in favor of
    all the internet viewers; they will obtain benefit from it I am
    sure.

  8. hey there and thank you for your info – I’ve definitely
    picked up anything new from right here. I did however expertise some technical issues using this site, since I experienced to reload the site many times
    previous to I could get it to load correctly. I had been wondering if your hosting is OK?

    Not that I am complaining, but slow loading instances times will
    very frequently affect your placement in google and can damage
    your high quality score if advertising and marketing with Adwords.

    Anyway I am adding this RSS to my e-mail and can look
    out for much more of your respective fascinating content.
    Make sure you update this again very soon.

  9. Hey there, You’ve done a great job. I will definitely
    digg it and personally suggest to my friends.
    I am confident they’ll be benefited from this site.

  10. Good post but I was wanting to know if you could write a litte more on this
    topic? I’d be very grateful if you could elaborate a little bit further.
    Appreciate it!

  11. I simply could not leave your website prior to suggesting
    that I extremely enjoyed the standard information a person provide on your visitors?
    Is going to be again often to check out new posts

  12. This design is wicked! You definitely know how to keep a
    reader amused. Between your wit and your videos, I was almost moved to start my own blog (well, almost…HaHa!) Wonderful job.

    I really enjoyed what you had to say, and more than that, how you presented it.
    Too cool!

  13. Very great post. I simply stumbled upon your blog
    and wished to mention that I’ve really loved surfing around your blog posts.
    In any case I’ll be subscribing in your feed and
    I am hoping you write again very soon!

  14. Its like you read my thoughts! You appear to grasp a lot about this, like you wrote
    the guide in it or something. I believe that you just can do with some
    percent to drive the message house a little bit,
    however other than that, that is wonderful blog.
    A great read. I will definitely be back.

  15. Thanks on your marvelous posting! I seriously enjoyed reading it, you can be a great author.
    I will make sure to bookmark your blog and will come back at some point.
    I want to encourage continue your great job, have a nice afternoon!

  16. Neat blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere?

    A design like yours with a few simple adjustements would really make my
    blog jump out. Please let me know where you got your design. Thanks

  17. I’m now not certain the place you’re getting your information, but great topic.
    I needs to spend a while learning more or understanding more.

    Thanks for excellent info I used to be on the lookout
    for this info for my mission.

  18. Just wish to say your article is as surprising.
    The clarity in your post is simply excellent and i can assume you are an expert
    on this subject. Well with your permission allow me to grab your feed to keep updated with forthcoming
    post. Thanks a million and please continue the rewarding work.

  19. It’s the best time to make some plans for the future and it is time to
    be happy. I have read this post and if I could I wish
    to suggest you some interesting things or tips. Maybe you can write next articles referring
    to this article. I want to read even more things about it!

  20. Awesome blog you have here but I was wanting to know if you knew
    of any forums that cover the same topics talked about here?
    I’d really like to be a part of group where I can get suggestions from other experienced individuals
    that share the same interest. If you have any recommendations, please let me know.

    Thank you!

  21. I don’t even understand how I finished up here, but
    I believed this post was good. I don’t recognise who you might be but definitely
    you are going to a well-known blogger if you happen to aren’t already.
    Cheers!

  22. you are in point of fact a good webmaster.

    The web site loading speed is incredible. It sort of feels that you’re
    doing any unique trick. Furthermore, The contents are masterwork.

    you have performed a wonderful process in this matter!

  23. Thank you for every other magnificent post. The place else could anybody get that type of
    info in such an ideal method of writing? I have a presentation subsequent week, and I am on the
    look for such info.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.